Giải Thích Về Cache Trên Website

Cache trên website giống như việc bạn chụp sẵn một bức ảnh về thực đơn nhà hàng thay vì mỗi lần ăn lại phải bắt đầu gọi đầu bếp ra hỏi: “Hôm nay có món gì?”.

Trên một website, Cache không chỉ có một loại mà là một “dàn giao hưởng” phối hợp để giúp trang web hiện ra nhanh hơn cả cách người yêu cũ trở mặt. Cụ thể gồm 3 “đội quân” chính:

Cache tại Trình Duyệt

Đây là lý do vì sao lần đầu bạn vào một trang web thì thấy hơi chậm, nhưng từ lần thứ hai trở đi thì “vèo vèo”.

• Nó làm gì: Trình duyệt (Chrome, Safari, Edge) sẽ tự động tải và lưu lại những thứ “nặng mông” nhưng ít khi thay đổi như: Logo công ty, file CSS (định dạng màu sắc), file JavaScript (hiệu ứng).
• Lợi ích: Khi bạn chuyển từ trang “Trình chủ” sang trang “Liên hệ”, cái Logo không cần phải tải lại từ server ở tận Mỹ nữa, nó được bốc thẳng từ ổ cứng máy bạn ra.

Cache tại máy chủ (Server-Side Cache )

Bình thường, khi bạn bấm vào một bài báo, máy chủ phải chạy đi hỏi Database (Cơ sở dữ liệu): “Ê, bài này tiêu đề gì? Nội dung đâu? Ai viết?”. Sau đó nó mới lắp ghép lại thành một trang HTML để gửi cho bạn. Quá trình này rất tốn sức.

• Nó làm gì: Sau khi lắp ghép xong lần đầu, Server lưu luôn cái “bản thành phẩm” HTML đó vào bộ nhớ.
• Lợi ích: Người thứ 2, thứ 3 vào xem cùng bài đó, Server chỉ việc “ship” cái bản lưu sẵn đi luôn, không cần hỏi han Database hay tính toán lại cho mệt người.

CDN Cache (Hệ thống phân phối nội dung)

Hãy tưởng tượng website của bạn đặt máy chủ tại Hà Nội, nhưng một ông khách ở New York muốn truy cập. Tín hiệu phải bay nửa vòng trái đất, rất mất thời gian.

• Nó làm gì: Các mạng lưới như Cloudflare hay Akamai có máy chủ ở khắp thế giới. Họ sẽ lưu một bản sao website của bạn tại các máy chủ gần New York nhất.
• Lợi ích: Ông khách ở Mỹ sẽ lấy dữ liệu từ máy chủ tại Mỹ. Tốc độ nhanh như điện tín!

Tại sao chúng ta lại hay phải… “Xóa Cache”? (Clear Cache)

Dù Cache rất tốt, nhưng nó cũng có một nhược điểm chí mạng là “Sự bảo thủ”.

Nếu bạn vừa thay Logo mới cho website nhưng khách hàng vẫn nhìn thấy Logo cũ rích từ năm 2010, đó là vì cái trình duyệt của họ vẫn đang khư khư giữ bản cũ trong ngăn kéo mà không chịu đi “cập nhật” cái mới.

Lúc này, bạn có 2 cách:

• Dùng phím thần thánh: Bấm Ctrl + F5 (hoặc Cmd + Shift + R trên Mac) để ra lệnh cho trình duyệt: “Vứt hết đống rác trong ngăn kéo đi và tải lại đồ mới cho tôi!”.
• Xóa trên Server: Nếu bạn là chủ web, bạn bấm nút “Purge Cache” để ép hệ thống xóa bản cũ và tạo bản mới.

Tóm lại:

• Không có Cache: Web chạy như rùa, Server nhanh hỏng vì làm việc quá sức.
• Có Cache: Web mượt mà, trải nghiệm người dùng tuyệt vời, nhưng thỉnh thoảng sẽ gặp tình trạng “râu ông nọ cắm cằm bà kia” do dữ liệu cũ chưa kịp cập nhật.